REALIZACJE · WARSZAWA
Stadion Narodowy / NCS
Nadzór inwestorski nad zielenią oraz działania związane z murawą stadionu.

Przy Stadionie Narodowym w Warszawie i Narodowym Centrum Sportu zajmowałem się nadzorem inwestorskim nad zielenią oraz zagadnieniami murawy boiska. To szczególna inwestycja: trawiasta nawierzchnia stadionowa znajduje się na konstrukcji budowlanej, a jej funkcjonowanie zależy od całego układu warstw i instalacji, nie tylko od pielęgnacji trawy.
Zieleń i murawa — zakres odpowiedzialności
W ramach nadzoru inwestorskiego odpowiadałem za zagadnienia gospodarki zielenią, w tym nasadzenia, przesadzanie, pielęgnację, wycinkę i ochronę drzew. Odrębną częścią zaangażowania były sprawy dotyczące murawy stadionowej i jej utrzymania. W tym rodzaju obiektu trzeba jednocześnie uwzględnić wymagania użytkowe nawierzchni sportowej oraz uwarunkowania techniczne konstrukcji.
Nadzór i analiza rozwiązań technicznych
W kolejnych etapach uczestniczyłem w pracach związanych z odbiorami oraz przygotowywałem specjalistyczne analizy murawy i zieleni obiektu. W autorskim opracowaniu o boisku Stadionu Narodowego opisałem rozwiązanie murawy ułożonej na stropie oraz techniczne wymagania dotyczące systemów podgrzewania, nawadniania i odwodnienia.
Zakres nadzoru inwestorskiego i technicznego
W dokumentacji współpracy z Narodowym Centrum Sportu z 2012 roku opisano moje zadania jako inspektora nadzoru inwestorskiego ds. gospodarowania zielenią i ochrony środowiska oraz nadzorującego zagadnienia murawy (greenkeeper supervisor). Zakres ten wykraczał poza standardową kontrolę prac ogrodniczych: obejmował ocenę materiału roślinnego, zgodności robót z projektem i specyfikacjami, udział w procedurach odbiorowych, weryfikację dokumentacji powykonawczej i rozliczeń oraz koordynację z projektantami i wykonawcami. Dokumentacja wskazywała również zadania związane z użytkowaniem murawy, jej nawadnianiem, ogrzewaniem, aeracją i pielęgnacją.
Odrębna opinia rzeczoznawcza — 2016
W marcu 2016 roku, na odrębne zlecenie operatora PGE Narodowego, kierowałem zespołem autorskim, który sporządził opinię o stanie drzewa rosnącego w rejonie parkingu przy ul. Ryszarda Siwca. Opracowanie z 14 marca 2016 roku obejmowało identyfikację drzewa, pomiary dendrometryczne, ocenę rozległych uszkodzeń pnia i systemu korzeniowego oraz analizę zagrożeń dla osób korzystających z parkingu i drogi wewnętrznej.
W opinii oceniliśmy, że stopień uszkodzenia drzewa nie dawał podstaw do rokowania jego dalszego przeżycia. Przeanalizowaliśmy możliwości ograniczenia zagrożenia, wymagania formalne ewentualnego usunięcia oraz zasadność zastąpienia drzewa nowymi nasadzeniami. Było to samodzielne zadanie rzeczoznawcze, odrębne od nadzoru nad zielenią i murawą stadionu.
Opinia rzeczoznawcza dotycząca przetargu na murawę — 2023
W lutym 2023 roku, na zlecenie operatora PGE Narodowego, sporządziłem odrębną opinię ekspercką dotyczącą wymagań w postępowaniu o zamówienie publiczne na dostawę, montaż i demontaż naturalnej nawierzchni boiska wraz z podbudową. Przedmiotem sporu był warunek doświadczenia wykonawcy: co najmniej trzy wcześniejsze zamówienia związane z montażem i pielęgnacją murawy na stadionach mieszczących minimum 30 tysięcy widzów. Zbadałem zasadność tego warunku w kontekście dokumentacji przetargowej, zarzutów jednego z potencjalnych oferentów oraz rzeczywistych uwarunkowań technicznych dużych aren.
W opinii z 12 lutego 2023 roku wskazałem, że specyfika obiektu tej skali ma bezpośredni wpływ na logistykę montażu murawy, dostęp do światła, cyrkulację powietrza i wymagania dotyczące specjalistycznej pielęgnacji. Uwzględniłem również nietypowe położenie boiska na żelbetowym stropie ponad kondygnacjami parkingowymi. W wyniku analizy uznałem zakwestionowany warunek doświadczenia za merytorycznie zasadny. Było to zadanie łączące wiedzę techniczną o nawierzchniach sportowych z oceną dokumentacji zamówienia publicznego, odrębne od wcześniejszego nadzoru nad stadionem i od opinii dendrologicznej z 2016 roku.



Murawa stadionowa jako specjalistyczny „dach zielony”
W odróżnieniu od typowego trawnika na gruncie rodzimym warstwy murawy stadionowej współpracują z żelbetową płytą boiska i systemami technicznymi. W opracowaniu analizowałem m.in. rolę warstwy nośnej, geowłókniny, drenażu oraz odprowadzania nadmiaru wody. Parametry warstw i skuteczność odwodnienia trzeba rozpatrywać łącznie, z uwzględnieniem intensywnego użytkowania boiska.
Ocena nawierzchni sportowej obejmuje nie tylko wygląd trawy. Znaczenie mają także stopień zadarnienia, głębokość ukorzenienia, twardość, trakcja, przepuszczalność oraz zachowanie piłki. Takie wymagania pokazują, dlaczego przy stadionie nie wystarczają standardowe metody nadzoru nad zielenią.
Obiekt o szczególnych wymaganiach
Murawa i zieleń dużego obiektu sportowego wymagają połączenia wiedzy ogrodniczej, technologii utrzymania i kontroli wykonania.