WIEDZA · ŹRÓDŁA SŁOWNIKA · DIAGNOSTYKA I OCHRONA DRZEW
Czynniki szkodotwórcze drzew — znaczenie i podział (2024)
Dwa objaśnienia z wieloautorskiego opracowania „Nowa systematyka czynników szkodotwórczych drzew”, wyd. 2 z 31 sierpnia 2024 r. Autorzy opracowania: Przemysław Bąbelewski i Jarema Andrzej Rabiński. Wyciąg jest skrótowym odtworzeniem ich merytorycznej propozycji nazewnictwa, a nie ustawową definicją tych pojęć.
Czynniki szkodotwórcze drzew
Są to czynniki (przyczyny) szkodliwe dla drzew: zarówno takie, które mogą sprzyjać niekorzystnym następstwom bez ich faktycznego wystąpienia, jak i takie, których oddziaływanie prowadzi do pogorszenia stanu dendroflory, zamierania drzewa albo sytuacji związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa i ryzykiem wypadku. Autorzy proponują najpierw podział na czynniki genetyczne (wewnętrzne) i zewnętrzne.
Zewnętrzne czynniki szkodotwórcze drzew
Grupa czynników szkodotwórczych odróżniona w opracowaniu od czynników genetycznych (wewnętrznych). Autorzy wyodrębniają w jej obrębie trzy grupy: biotyczne, abiotyczne i antropogeniczne. Wyjaśniają, że samo tradycyjne rozróżnienie biotyczne–abiotyczne nie obejmowało właściwie wielu niekorzystnych oddziaływań powodowanych działalnością człowieka; stąd osobna kategoria antropogeniczna.
Uwaga o genezie podziału: Autorzy opracowania wskazują Edytę Rosłon-Szeryńską jako osobę, która zaproponowała wyodrębnienie czynników antropogenicznych oraz właściwości gatunkowych wśród zagadnień związanych ze szkodliwym oddziaływaniem na drzewa. Ich własne opracowanie rozwija tę inspirację do podziału na czynniki genetyczne i zewnętrzne, a następnie na biotyczne, abiotyczne i antropogeniczne. Inspiracji nie przypisuje się wyłącznie Jaremie.
Źródło: Przemysław Bąbelewski, Jarema Andrzej Rabiński, „Nowa systematyka czynników szkodotwórczych drzew”, wyd. 2, 2024-08-31 (archiwum „Dla-Ani”, plik „2024-08-31 CZYNNIKI SZKODOTWÓRCZE – wyd 2.docx”), część „Definicja pojęcia czynnika szkodotwórczego” i „Nowy podział szkodotwórczych czynników zewnętrznych”. W opracowaniu źródłowym występują również cytaty z aktów prawa i zewnętrznych publikacji, których nie przeniesiono do niniejszego wyciągu.